HET JURYRAPPORT VOOR DE ANNIE M.G .SCHMIDTPRIJS 2005
Het beste theaterlied van het jaar

Er wordt veel gezongen in de Nederlandse theaters. En daar hebben we als jury van de Annie M.G. Schmidtprijs geen enkel bezwaar tegen. Integendeel. Waar we wel bezwaar tegen aantekenen is de manier waarop veel moderne theatermakers met het lied omgaan. Ze doen het er te veel bij. Het krijgt te weinig aandacht. En iedereen denkt dat hij het kan. Een pijnlijk misverstand.
Het schrijven van een lied heeft te maken met talent, natuurlijk, maar ook met ambachtelijkheid. En juist dat laatste, dat waar de naamgeefster van deze prijs Annie M.G. Schmidt zo onnavolgbaar goed in was, dat ontbreekt op vele niveau's. Op het niveau van de inhoud, van het taalgebruik, van het rijm, van het ritme, van de melodie en zo kan ik nog wel even doorgaan
Hoe kan het, zo vragen wij ons af, dat het lijkt alsof iedereen denkt dat hij het zelf wel kan. Waarom is men niet wat kritischer. En als het niet lukt, als je juist die vaardigheid niet in de vingers hebt, besteed het uit. Dat is geen schande.
Misschien heeft het er wel mee te maken dat men vroeger het lied in het cabaret ook veel belangrijker vond. Liedjes konden schrijnend zijn, gevoelig soms, komisch en niet zelden sloeg je hart even over. De liedjes zijn nu vaak niet meer dan een kleine rustpauze na een lange monoloog. Vaak, té vaak misschien: vaag, sentimenteel of pathetisch.
Nederland heeft voldoende tekstschrijvers die in de loop der jaren hebben bewezen dat ze de prachtigste teksten kunnen schrijven, maar ja, als er geen beroep meer op ze wordt gedaan, dan verdwijnt langzaam een discipline die in het verleden zoveel moois heeft opgeleverd.
Zonde toch?
Het is een kritische kanttekening bij deze feestelijke uitreiking , ook wel ingegeven door de talloze onvolkomen liedjes die we hebben gehoord. Vaak dachten we …wat jammer…als er wat langer naar gekeken was, was dat alleraardigste idee vast beter uitgewerkt. Het is maar een handreiking die we doen, er is veel kennis, veel talent, veel onnavolgbaar vakmanschap zelfs, maak er gebruik van.
U zult begrijpen dat de winnaar van de Annie M.G. Schmidtprijs voor het jaar 2005 die assistentie niet nodig heeft. Hij heeft het allemaal wel in zijn vingers en bovendien is hij, gezegend met een groot gevoel voor humor en timing, een perfecte vertolker van zijn eigen teksten. Hij vindt zijn liedjes belangrijk, dat merk je. Bovendien bewijst hij de wetten van het klassieke cabaretlied goed te kennen.
De jury, dit jaar bestaande uit Martine Bijl, Jacques Klöters, Rinske Wels, Robert Jan Stips en ik zelf, had dit jaar zin om eens zo'n echt klassiek cabaretlied te bekronen.
De man die de prijs zo gaat krijgen maakt dat echte cabaret. Hij gaat zijn eigenzinnige eigen gang met een heel persoonlijk, intelligent, verrassend, soms schokkend maar zeer betrokken programma. Door niets en niemand laat hij zich van de wijs brengen. Hij is geen man van concessies. Gelukkig , ze zijn er nog.
En de liedjes die hij schrijft?
Daar hoeven we verder niets over te zeggen, dat doen de liedjes zelf wel.
Ook zijn winnende lied van het theaterjaar 2005.
De winnaar van de Annie MG Schmidtprijs 2005 is Jeroen van Merwijk met Dat Vinden Jongens Leuk.

Frits (Spits) Ritmeester
Voorzitter van de jury van de Annie M.G. Schmidtprijs